Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması uygulamalarının başarılı ve sürdürülebilir bir şekilde yürütülebilmesi için yapılacak faaliyetlerin ne zaman, nerede, ne şekilde yapılacağının ayrıntılı olarak belirtildiği bir plan hazırlanmalıdır. Bu plan ÇEVKO, belediye ve lisanslı firma işbirliğinde hazırlanır ve “Ambalaj Atıkları Yönetim Planı” olarak adlandırılır.
2005 yılında Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğe göre ilçe belediyeleri evsel katı atıkların toplanmasında olduğu gibi ambalaj atıklarının toplanmasından da sorumlu hale gelmiştir.
Ambalaj atıklarının kaynağından ayrı toplanması uygulamaları yönetmelikte de belirtildiği gibi “Ambalaj Atıkları Yönetim Planı” doğrultusunda yerine getirilmelidir.
Ambalaj Atıkları Yönetim Planını hazırlamak ve incelenmek üzere Çevre ve Orman Bakanlığı’na sunmak ilçe belediyelerin yükümlüğündedir. Bakanlık ilgili birimi uygun gördüğü Ambalaj Atıkları Yönetim Planlarını onaylar. Belediyeler, bu plan çerçevesinde çalışmaları başlatır, uygulamayı denetler ve gerekli önlemleri alır. Gerekli gördüğü durumlarda ambalaj atığı üreticilerine idari yaptırım uygular.
Belediyeler kaynağında ayrı toplama uygulaması ile ilgili yerine getirdiği kontrol ve izleme çalışmaları sonuçlarını 6 aylık dönemlerde bakanlığa rapor eder. Çevre ve Orman Bakanlığı da bu raporlar üzerinden ambalaj atıklarının geri kazanımı çalışmalarının gelişimini takip eder.
Ambalaj Atıkları Yönetim Planı üç temel bölümden oluşmaktadır.
1. Bölgenin Mevcut Durumu:
İlk bölümde uygulamanın başlatılmasının planlandığı bölge ile ilgili, coğrafi, sosyoekonomik yapı, nüfus, konut sayısı, oluşan atık miktarı vb. bilgiler verilmelidir. Bu bilgiler uygulama planının temelini oluşturmaktadır. Dolayısıyla bu bilgilerin doğrulu önemlidir.
2. Uygulama Planı:
Yönetim planının ikinci bölümünde uygulamanın hangi mahallelerden başlayacağı, hangi tarihlerde ne kadar yaygınlaşılacağı, bölgenin tamamına kaç aşamada ve ne kadar sürede ulaşılacağı gibi bilgiler verilmelidir. Ayrıca ambalaj atıklarının toplanması ile ilgili yöntemin belirlenmesi, ihtiyaç duyulacak toplama araç, ekipman sayı ve özellikleri gibi bilgilerin de ayrıntılı olarak verilmesi gerekmektedir.
Yönetim planında, bölgede yapılacak tanıtım-bilgilendirme, okul eğitimleri ve seminerlerin tarihleri ve yöntemleri hakkında da bilgiler yer almalıdır. Ayrıca bölgede bulunan atık üreticilerinin detaylı listeleri plana koyulmalıdır. Uygulama planı bölgenin özellikleri göz önüne alınarak hazırlanmalı ve uygulanabilir nitelikte olmalıdır.
3. İzleme:
Son bölümde kaynağında ayrı toplama çalışmalarının takip-izleme yöntemleri açıklanmalıdır. Kontrollerin hangi periyotlarla ve ne şekilde yapılacağı ayrıntılı olarak belirtilmelidir. Takip ve izleme çalışmalarında kullanılacak yönteme ilişkin örnek tablolar da planda yer almalıdır.
Ambalaj Atıkları Yönetim Planı’nın hazırlanması ile ambalaj atıklarının belirli bir program çerçevesinde düzenli ve verimli bir şekilde toplanması amaçlanmaktadır. Bu planda uygulama ile ilgili bütün mevcut bilgiler ve öngörüler yer almaktadır. Plana mümkün olduğunca sadık kalınmalı belirlenen uygulamalar belirlenen zamanlarda yerine getirilmelidir.
Aşağıda bulunan linkler aracılığı ile Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yayınlanan “Ambalaj Atıkları Yönetim Planı” formatına ve bu plan hazırlanırken kullanılabilecek tablo örneklerine ulaşabilirsiniz.
• Ambalaj Atıkları Yönetim Planı Formatı
• Ambalaj Atıkları Yönetim Planı Hazırlanırken Kullanılabilecek Tablo Format Örnekleri