MainDivTopLeft MainDivTopRight
Yerel Yönetimler
Kaynağında Ayrı Toplama
KAYNAĞINDA AYRI TOPLAMA NEDİR?

Ambalaj atıkları toplam katı atık içinde önemli bir yer tutmaktadır. Ambalaj atıkları cam, plastik, metal, kağıt ve kompozit gibi malzemelerden imal edildiğinden geri dönüşebilir niteliktedir. Geri dönüştürülen ambalaj atıkları üretime sokularak ikincil hammadde olarak kullanılmaktadır. Ambalaj atıklarının geri dönüştürülebilmesi için gelişmiş ülkelerde olduğu gibi kaynağında çöpten ayrı olarak toplanması ve temiz bir şekilde geri dönüşüm endüstrisine ulaştırılması gerekmektedir.

Ambalaj atıklarının oluştuğu yerde atığı üreten tarafından temiz ve sağlıklı bir şekilde çöpten ayrı bir torba veya kutu içinde biriktirilmesi, biriktirilen bu atıkların belediye tarafından çöpten ayrı olarak temiz ve düzenli bir şekilde toplanıp, ayırma tesisine ulaştırılması, burada türlerine göre ayrılarak ilgili geri dönüşüm endüstrisine sevk edilmesi çalışmalarının tümüne kaynağında ayrı toplama uygulaması denir.

Kaynağında ayrı toplama uygulamaları ile ambalaj atıkları, çöpten ayrı, temiz, verimli, sağlıklı ve hijyenik olarak toplanır.

Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” ile kaynağında ayrı toplama uygulamalarını hayata geçirme görevi çöp toplama hizmetine paralel olarak ilçe belediyelere verilmiştir. Yönetmeliğe göre; “Apartman, site yönetimleri, okullar, üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları, hastaneler, oteller, lokantalar, büfeler, şehirlerarası otobüs terminalleri, havayolu terminalleri, demiryolu istasyonları, limanlar, sağlık kuruluşları, spor kompleksi, organize sanayi bölgeleri, sanayi siteleri, serbest bölge yönetimleri, marketler, satış noktaları, fabrikalar, iş ve alışveriş merkezleri, stadyumlar gibi ambalaj atığının oluştuğu benzeri yerlerde ilgili yönetimler, ambalaj atıklarını diğer atıklardan ayrı olarak briktirmek ve bu Yönetmelikte tanımlanan toplama sistemine verilmek üzere hazır etmekle yükümlüdürler.”

Kaynağında ayrı toplama uygulamasının özetini aşağıdaki resimde görebilirsiniz.


KAYNAĞINDA AYRI TOPLAMA NASIL YAPILIR?

Kaynağında ayrı toplama uygulamalarında, tüketicilerin evlerinde veya işyerlerinde ayrı olarak biriktirdiği ambalaj atıklarının düzenli toplanarak Lisanslı Ayrıma Tesislerine ulaştırılması gerekmektedir. Belediyeler kaynağında ayrı toplama uygulamalarını kendileri yapabileceği gibi lisanslı toplama-ayırma firmalarından da bu hizmeti alabilir.       

Kaynağında Ayrı Toplama Uygulamalarında, ambalaj atıklarının toplanabilmesi için konteyner, kumbara, iç mekan kutuları ve geri kazanım torbaları gibi ekipmanlar kullanılmaktadır. Yetkilendirilmiş Kuruluş olarak ÇEVKO Vakfı kaynağında ayrı toplama uygulamalarına ayni (geri kazanım kumbarası, iç mekan geri kazanım kutusu vb.) ve nakit olarak destekler vermektedir. Destek sisteminin işleyişi ile ilgili olarak “Çalışma Yöntemleri Bölümü”nde ayrıntılı bilgiler verilmiştir.


NEDEN KAYNAĞINDA AYRI TOPLAMA YAPIYORUZ?

Kaynağında ayrı toplama uygulamalarında amaç, ambalaj atıklarının çöpe karışmadan temiz şekilde toplanabilmesidir.

Kaynağından ayrı toplama uygulaması ile; ambalaj atıkları çöp toplama sistemine hiç girmeden ve çöple karışmadan toplanır. Ambalaj atıkları depolama sahalarına götürülmediği için taşıma maliyetleri düşer, çöp toplama sistemi daha ekonomik ve verimli hale gelir. Depolama sahalarında ambalaj atıkları depolanmadığı için düzenli depolama sahalarının ömrü uzar.

Vahşi depolama sahalarında yapılan çöpten ayırma ve sokak toplayıcılarının çöp konteynerlerinden yaptıkları ayırma faaliyetleri birçok yönüyle doğru uygulamalar değildir. Bu uygulamalar sağlıksız koşullarda yapılmakta ve bulaşıcı hastalık riski taşımaktadır. Çöpten ayrılan ambalaj atığı kalitesiz, kirli, verimsiz ve ekonomik ömrünü kaybetmiştir. Örneğin ıslanmış veya yağlanmış bir kağıdın geri dönüşümü mümkün olmamaktadır. Benzer şekilde çöpten ayrılan malzemelerin büyük bir bölümü geri dönüştürülemez olduğu için tekrar depolama sahalarına nakil edilmektedir. Bu durum çöpten ayırmanın verimini bir kat daha düşürmektedir. Ayrıca çöpten ayırma yoluyla elde edilen ambalaj atıkları kayıt altına alınamamaktadır.

Bütün gelişmiş ülkelerde de benimsendiği gibi ambalaj atıklarının geri kazanımının en verimli, en sağlıklı ve en ekonomik yolu kaynağında ayrı toplamadır.  



 

KAYNAĞINDA AYRI TOPLAMA UYGULAMALARINDA KULLANILAN TOPLAMA YÖNTEMLERİ

Kaynağında ayrı toplama uygulamalarında ambalaj atıklarının belli bir düzen içerisinde temiz olarak toplanabilmesi iki yöntemle sağlanmaktadır. Bu yöntemler Geri Kazanım Kumbarası İle Toplama ve Geri Kazanım Torbası İle Toplamadır. Toplama yöntemi bölgenin özellikleri göz önüne alınarak belirlenir. Kumbara ile toplama yönteminde tüketiciler ambalaj atıklarını herhangi bir alışveriş torbasının içinde biriktirerek kumbaraya bırakabilirler. Çünkü bu alışveriş torbaları da geri dönüşebilir özelliktedir.

1.     Kumbara İle Toplama:
Kumbara ile toplama yönteminde esas gelişmiş ülkelerde olduğu gibi tüketicilerin en yakınlarında bulunan kumbaraya bizzat gelerek ambalaj atıklarını bırakmalarıdır.

       
4 Gözlü Konteyner 1000'lik Konteyner Cam Kumbarası İç Mekan Kutusu

2.    Geri Kazanım Torbası İle Toplama:
Kaynağında Ayrı Toplama uygulamalarında kumbara veya iç mekan kutusu ile toplamanın mümkün olmadığı yerlerde mavi geri kazanım torbaları ile toplama yapılmaktadır. Ayrıca bazı uygulama bölgelerinde kumbara ile toplamaya geçiş aşaması olarak başlangıçta geri kazanım torbası ile toplama yapılmaktadır. Tüketicilerin kaynağında ayrı toplama alışkanlığını kazanmasından sonra kumbara ile toplama yöntemine geçilmektedir. Genellikle konutlarda uygulanan bu yöntemle, dolu poşetler haftanın belirli günlerinde belediye ekiplerince apartmanlardan toplanmaktadır.

 

İL BELEDİYE İLGİLİ MÜDÜRLÜK YETKİLİ KİŞİ
FooterDanismaHatti
ÇEVKO VAKFI
Cenap Şahabettin Sok. No: 94 Koşuyolu 34718, Kadıköy, İstanbul, Türkiye
Tel: (0216) 428 78 90 - 94 (4 Hat) Faks: (0216) 428 78 95
cevko@cevko.org.tr